یاخته های عصبی و نقش یاخته های پشتیبان در بافت عصبی

یاخته های عصبی و نقش یاخته های پشتیبان در بافت عصبی

انواع یاخته های عصبی

یاخته های عصبی به سه نوع شامل یاخته های عصبی حسی حرکتی و رابط تقسیم می شوند.

 نکته یک: دقت کنید یاخته های عصبی به این سه نوع تقسیم می شوند نه بافت عصبی بعضی از دانش آموزان این دو رو باهم اشتباهی می گیرند یاخته های حسی پیام را از گیرنده های حسی به سمت دستگاه عصبی مرکزی می آورند
گیرنده های پیام عصبی را تولید می کنند در حالی که یاخته های حسی پیام را به دستگاه عصبی مرکزی می آورند.
دندریت و آکسون هر دو در یاخته حسی دارای غلاف ملین می باشند نیم نکته: پس اینا گره رانویه هم دارن! در یاخته های حسی دندریت نسبت به آکسون طویل تر می باشد علاوه بر آن دندریت دارای قسمت منشعب نیز می باشد که آکسون فاقد قسمت منشعب می باشد.

نکته دو: یعنی اگه بیایم دندریت یاخته حسی را به دو قسمت منشعب دار و فاقد انشعاب تقسیم کنیم قسمت منشعب دار  غلاف ملین ندارد در حالی که قسمت طویل و بدون انشعاب دار غلاف ملین دارد یاخته های حرکتی پیام عصبی را از دستگاه عصبی مرکزی به سمت اندام ها می آورد دندریت یاخته های حرکتی بر خلاف یاخته های حسی فاقد غلاف ملین می باشد در حالی که آکسون یاخته حرکتی همانند یاخته حسی دارای غلاف ملین می باشد.
یاخته های نوع سوم یاخته های رابط نام دارند که همان طور که از نام آن پیداست بین یاخته حسی و حرکتی ارتباط برقرار می کنند یاخته های رابط در مغز و نخاع قرار دارند و آکسون و دندریت آن ها فاقد غلاف ملین می باشد.

سلول عصبی چیست؟

سلول عصبی، واحد دستگاه عصبی می باشد. به هر سلول عصبی یک نورون می گویند. هر نورون از سه قسمت تشکیل شده که شامل: جسم سلولی و دو زایده به نام های دندریت و آکسون می باشد.

بافت عصبی!

بافت عصبی یکی از اصلیترین بافتها در میان مهره‌داران می‌باشد . بافت عصبی شامل دستگاه عصبی مرکزی (مغز، نخاع) و دستگاه عصبی محیطی (اعصاب بدن ) می‌باشد . بافت عصبی از اکتودرم در دوران جنینی منشا می گیرد.مهم ترین خاصیت بافت عصبی تحریک پذیری،هدایت و انتقال جریان عصبی می باشد که در دو بخش قابل بررسی است :

سیستم عصبی مرکزی ( CNS )که شامل مغز و نخاع است.

سیستم عصبی محیطی ( PNS )که شامل اعصاب محیطی و گانگلیون هاست.

 

اعصاب از سلولهای ویژه‌ای به نام نورون تشکیل شده‌اند. نورون واحد ساختمانی و عملکردی دستگاه عصبی است. همینطور از سلول های پشتیبان به نام گلیال و یا نوروگلی تشکیل شده است. سلول‌های شوان و اولیگودندروسیت‌ها وظیفه ساخت میلین را در بافت عصبی انسان بر عهده دارند.

سلول های گلیال یا پشتیبان:

سیستم عصبی مرکزی شامل نورون ها و سلول های گلیال است. نورون ها در حدود نیمی از حجم سیستم عصبی مرکزی(CNS) و سلول های گلیال مابقی حجم سیستم عصبی مرکزی را تشکیل می دهند. سلول های گلیال ٬ محافظت و حمایت از نورون ها را بر عهده دارند. بنابراین آنها به عنوان سلول های پشتیبان(supporting cells) سیستم عصبی شناخته می شوند. چهار عملکرد اصلی سلول های گلیال بدین شرح است:

۱- احاطه کردن نورون ها و نگهداری آنها در محل

۲- تدارک مواد غذایی و اکسیژن برای نورون ها

۳- مجزا کردن یک نورون از دیگر نورون ها

۴- حذف لاشه ی نورون های مرده(پاکسازی)

سه نوع از سلول های پشتیبان سیستم عصبی مرکزی شامل آستروسیت ها ٬ الیگودندروسیت ها و میکروگلیاها هستند. سلول های پشتیبان سیستم عصبی محیطی(PNS) به عنوان سلول های شوان شناخته می شوند. سلول های میکروگلیا بخشی از سیستم ایمنی هستند و از اعمال و فعالیت های مشخصه ی این سیستم تبعیت می کنند. آستروسیت ها در انتقال عصبی و متابولیسم عصبی شرکت می کنند. الیگودندروسیت ها در تولید میلین دخالت دارند. در سیستم عصبی محیطی ٬ میلین توسط سلول های شوان تولید می شود و این سلول ها از نظر عملکرد شبیه الیگودندروسیت های سیستم عصبی مرکزی هستند.

جمع آوری شده از سطح اینترنت و سایت گوگل

جهت دانلود کامل مقاله (word) روی دانلود کلیک کنید.

62 بازدید